“Pijn komt voort uit gehechtheid.”
De boeddhisten zeiden het al eeuwen geleden.
De stoïcijnen waarschuwden er ook voor: hecht je niet te veel aan wat vergankelijk is, want vroeg of laat raak je het kwijt.
En eerlijk?
Ze hebben ergens gelijk.
Alles in het leven lijkt één lange oefening in loslaten.
Je laat je kindertijd los.
Vriendschappen.
Gezondheid.
Zekerheden.
Dromen die anders liepen dan gehoopt.
Mensen die je liefhad.
En uiteindelijk dwingt het leven ons zelfs om elkaar los te laten.
Misschien is volwassen worden niets anders dan langzaam leren afscheid nemen.
Dus ergens snap ik die oude wijsheden wel.
Als gehechtheid pijn veroorzaakt, dan lijkt de oplossing simpel: minder hechten.
Maar daar wringt iets.
Want wat blijft er van een mens over als hij zich nergens meer aan hecht?
Wat is liefde zonder gehechtheid?
Wat is vriendschap zonder verbondenheid?
Wat is geloof zonder verlangen?
Wat is leven zonder het risico gekwetst te worden?
Volgens mij is de prijs van volledige onaangedaanheid uiteindelijk veel hoger dan de prijs van verdriet.
Natuurlijk, wie niets toelaat, wordt minder snel gebroken.
Maar hij wordt ook minder geraakt. Minder bewogen. Minder levend.
De stoïcijn zoekt rust.
De boeddhist zoekt bevrijding van lijden.
Maar ergens vraag ik me af: is het doel van een mens werkelijk om onaantastbaar te worden?
Of zijn we juist gemaakt om geraakt te worden?
Misschien is liefde per definitie kwetsbaar.
Misschien hoort pijn niet altijd bij iets wat fout ging, maar soms juist bij iets wat écht was.
Want alleen wie zich hecht, kan verlies voelen.
Maar alleen wie zich hecht, kan ook diepe liefde ervaren.
Dus nee, ik denk niet dat het antwoord apathie is.
Niet gevoelloos worden. Niet afstandelijk leven alsof niets ertoe doet.
Misschien zit wijsheid niet in het vermijden van hechting, maar in het accepteren van vergankelijkheid.
Liefhebben terwijl je weet dat je ooit moet loslaten.
Toch kiezen om je hart te openen.
Toch mensen toelaten.
Toch verbinden.
Dat is misschien geen zwakte.
Misschien is dat juist moed.
Want het alternatief voor pijn is niet vrede.
Het alternatief is leegte.
Misschien is dat uiteindelijk de spanning van het mens-zijn:
dat we leren loslaten, zonder liefdeloos te worden.
Ik weet het antwoord eerlijk gezegd ook niet precies.
Ik zoek hier zelf ook nog in.
Dus ik ben benieuwd hoe jij hiernaar kijkt.
Denk jij dat minder gehechtheid werkelijk minder pijn betekent?
Of verliezen we dan juist iets essentieels van wat ons mens maakt?
Laat je gedachten horen in de comments…
Geef een reactie